ΠΟΛΗ

ΠΟΛΗ
Φωτογραφία:Α.Χατζόπουλος

Σάββατο, 1 Ιανουαρίου 2011

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΤΘ

  Αντώνιος Χατζόπουλος, ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ   ΣΧΕΔΙΟ   ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΤΘ

Ως δείγμα διαθεματικής, διεπιστημονικής και διαπολιτισμικής επεξεργασίας   ενός θέματος με βάση το μάθημά μας,  παραθέτουμε μία  διαθεματική εργασία Η εργασία που παρατίθεται απαιτεί σχετικά μακρόχρονη επεξεργασία του θέματος  και απευθύνεται σε μαθητές/τριες της  Γ΄ Γυμνασίου, αλλά και της Α Λυκείου.

ΘΕΜΑ :  «ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΥΣ  ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΣ ΜΟΥ: ΑΡΜΕΝΙΟΙ»

Επιλογή:Το θέμα αυτό αποτελεί  συμβολή στην κατανόηση της ιστορίας, της γλώσσας και  του πολισμού  ενός πανάρχαιου ιστορικού λαού, που η συνύπαρξή του με τον ελληνικό ανάγεται στους πρωτοχριστιανικούς χρόνους.  Οι Αρμένιοι αναφέρονται στα βιβλία των Θρησκευτικών και της Ιστορίας.Η ύπαρξη ζωντανών και δραστήριων  αρμενικών Κοινοτήτων (παροικιών) σε τοπικό  επίπεδο  (Καβάλα, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Διδυμότειχο), αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας,  καθιστά αναγκαία την  ουσιαστική γνωριμία  με την παράδοση και  με τον πολιτισμό ενός λαού, που πρώτος επίσημα δέχθηκε το Χριστιανισμό.

Η έλευση πολλών  προσφύγων αρμενικής καταγωγής που ζουν και εργάζονται τώρα στην περιοχή μας, όπως αυτό συνέβη και μετά τη μικρασιατική καταστροφή (1922), αλλά και η φοίτηση των μαθητών αρμενικής καταγωγής στα σχολεία μας διευκολύνει   να γνωρίσουμε τον πολιτισμό και τις παραδόσεις των Αρμενίων και να στηρίξουμε όλους τους ανθρώπους   που διώχθηκαν και βρήκαν καταφύγιο στη χώρα  μας.

Πέρα από αυτά  όμως είναι ουσιαστικό και πάντα επίκαιρο το θέμα της  αποδοχής από τους μαθητές μιας ιστορικής  θρησκευτικής, πολιτισμικής και γλωσσικής παράδοσης που  ζει και δημιουργεί  δίπλα μας, που δραστηριοποιείται στον πολιτισμό, στην τέχνη, στα γράμματα, στο εμπόριο κ.ά.   

Οι συγγενικές πολιτισμικές παραδόσεις και οι ιστορικοί παράγοντες που οδήγησαν σε παράλληλους δρόμους τους Έλληνες και τους Αρμενίους, η ιστορία των Αρμενίων στους μακρούς αιώνες της ιστορίας και ιδίως στη σύγχρονη ιστορία,  έχουν  εμφανείς αναλογίες.

Η γνώση της διαφορετικότητας  ενός λαού, εκτός από τον παιδαγωγικό και μορφωτικό της σκοπό, συμβάλλει ουσιαστικά και αποφασιστικά στην άρση των  αντιλήψεων εκείνων που αποκλείουν  και περιθωριοποιούν αυτούς που δεν ανήκουν στη «δική τους» πολιτισμική  παράδοση. Η δημιουργική επεξεργασία  του θέματος προετοιμάζει τους  πολίτες του αύριο, που θα ανέχονται και θα αποδέχονται όλους τους συνανθρώπους τους.  Η προαγωγή και αποδοχή των μειονοτικών γλωσσών και των λαών άλλων πολιτισμικών επιρροών  είναι βασικός παράγοντας αποδοχής ενός κοινού ευρωπαϊκού πολιτισμού μέσα από τον σεβασμό της ετερότητας. Αυτός είναι και ο κύριος άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι στόχοι αυτού του σχεδίου εργασίας.


Στόχοι

  • Οι μαθητές-τριες γνωρίζουν ένα λαό με ιστορικό πολιτισμό, με αρχαία γλώσσα και με παραδόσεις που  είναι συνδεδεμένες με την ελληνική πραγματικότητα, αλλά και με την ελληνική ιστορία .
  • Μαθαίνουν την ιστορία ενός πανάρχαιου λαού μέσα από βιώματα που θα τους προσφέρει η ενασχόληση το θέμα αυτό με ουσιαστική δραστηριοποίηση   των ιδίων. 
  • Μέσα από την έρευνα της βυζαντινής εποχής αναφορικά με τους Αρμενίους διδάσκονται και την πολυπολιτισμικότητα του Βυζαντίου, αλλά και της Ευρώπης του σήμερα.
  • Εξοικειώνονται με ένα άλλο γλωσσικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Συσχετίζουν την πολυγλωσσία  με την πολυπολιτισμικότητα.
  • Αποδέχονται το διαφορετικό πολιτισμό, τη διαφορετική γλώσσα και κουλτούρα, τη διαφορετική θρησκευτική παράδοση. Καταρρίπτουν τα στερεότυπα.
  • Με την ουσιαστική γνώση των παραδόσεων άλλων λαών  αποτρέπεται η ανάπτυξη θρησκευτικού φανατισμού που είναι πολλές φορές «πρόδρομος» φανατικών κοινωνικών συμπεριφορών.
  • Διερευνούν επιστημονικά οι ίδιοι την παράδοση αυτή, παρατηρούν, μαθαίνουν, ανακαλύπτουν τις δεξιότητές τους και διδάσκονται μέσα από τη βιωματική γνώση.
  • Δεν είναι παθητικοί δέκτες της γνώσης, εμπλέκονται ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία. Εισέρχονται  στον επιστημονικό τρόπο εργασίας,καταγραφής και ταξινόμησης του υλικού.
  •  Ευαισθητοποιούνται επάνω σε ζητήματα μεταναστών, προσφύγων, παλιννοστούντων, μειονοτήτων  μέσα από την ίδια την ελληνική και την αρμενική ιστορία.
  • Δίδεται ευκαιρία σε μαθητές με γλωσσικές και άλλες μαθησιακές δυσκολίες να αναπτύξουν καινοτόμο και μη «συμβατική» για τα μέχρι τώρα δεδομένα του σχολείου δράση  και έτσι να αυξήσουν την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή τους. 
  • Επιτυγχάνεται η  κοινωνικοποίηση των μαθητών μέσα από την  εργασία με άλλους μαθητές, διδάσκεται στην πράξη η αξία της ομαδικής εργασίας και της συνεργασίας.
  • Αξιοποιείται η βιωματική εμπειρία ως ουσιαστικός τρόπος  μάθησης. 

 Μεθοδολογία

Η ακολουθούμενη μέθοδος  έρευνας είναι ομαδική, πρωτοβουλιακή, συνεργατική   και   διαθεματική  Η  ομαδική εργασία είναι απαραίτητη για την επιτυχία του σχεδίου εργασίας.  Θα πρέπει οπωσδήποτε να αξιοποιούνται οι μαθητές-τριες με ειδικές μαθησιακές ανάγκες, αλλά και τα παιδιά με ιδιαίτερα εθνοτικά, γλωσσικά, πολιτισμικά, θρησκευτικά και κοινωνοοικονομικά  χαρακτηριστικά.

Οι μαθητές αναπτύσσουν πρωτοβουλίες στην αναζήτηση, ταξινόμηση και επεξεργασία των πληροφοριών, συμμετέχουν οι ίδιοι στη μαθησιακή διαδικασία και έτσι η γνώση δεν είναι αποσπασματική. Είναι σημαντικό οι μαθητές  να πείθονται με επιχειρήματα από τους διδάσκοντες για την αναγκαιότητα της γνώσης που θα αποκτήσουν μέσα από την εργασία αυτή, αλλά και για την αναγκαιότητα της γνώσης που προσφέρει το σχολείο γενικότερα.

Το θέμα που επιλέχθηκε εμπλέκει τους  μαθητές στη διαδικασία της έρευνας, έχει σχέση με την πραγματική και καθημερινή ζωή και έτσι οι μαθητές και το σχολείο αποκτούν ενεργή σύνδεση με το πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζουν.

Η συνεργασία εκαπιδευτικών και επιστημονικών κλάδων είναι χρήσιμη  για την επιτυχή έκβαση της εργασίας. Οι εκαπαιδευτικοί είναι καθοδηγητές-συντονιστές της προσπάθειας των μαθητών.

Οι εκαπιδευτικοί ευαισθητοποιούν τους μαθητές με την ιδέα της αναγκαιότητας της  συμβίωσης με άλλους πολιτισμούς της  σύγχρονης  κοινωνίας. Επισημαίνουν ότι  η γνώση του «άλλου», του διαφορετικού, του ανήκοντος σε άλλο πολιτισμικό κύκλο αποκλείει τα αρνητικά στερεότυπα από τη ζωή μας. 

Οι μαθητές σχηματίζουν ομάδες ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους. Ο διδάσκων-ουσα διερευνούν τα ενδιαφέροντα των μαθητών και τους κατατάσσουν με τη σύμφωνη γνώμη τους σε ομάδες. Ο εντοπισμός και ο συνδυασμός των ενδιαφερόντων των μαθητών αναφορικά με την ένταξή τους στην ομάδα είναι έργο των παιδαγωγών που θα αναλάβουν το σχέδιο, αλλά και όλων των άλλων που θα συνεργασθούν.

Κάθε ομάδα αναλαμβάνει με τη βοήθεια του διδάσκοντα μία διαθεματική δραστηριότητα, αλλά  φυσικά δεν αποκλείεται και η δημιουργία ομάδας που η ίδια θα αποκτήσει διαθεματικά ενδιαφέροντα κατά την πορεία της εργασίας. Είναι σημαντικό να καθοριστούν και χρονικά όρια για τη συλλογή του υλικού. 

Προτείνεται ενδεικτικά:Η ομάδα μαθητών με ιστορικά ενδιαφέροντα θα αναζητήσει υλικό (βιβλιογραφία-ιντερνετ) με τη βοήθεια του διδάσκοντα, θα πάρει συνεντεύξεις  από Αρμενίους με θέμα την πρόσφατη ιστορία, θα μελετήσει την ιστορία των Αρμενίων. Αποφασιστική είναι η συμβολή των εκαπιδευτικών στην ανεύρεση της κατάλληλης βιβλιογραφίας.

Η ομάδα με αρχιτεκτονικά και εικαστικά ενδιαφέροντα θα φωτογραφήσει ναούς και μνημεία της Αρμενικής παροικίας και θα συλλέξει φωτογραφικό υλικό   από  μνημεία της Αρμενίας ανά τον κόσμο.

Οι μαθητές με μουσικά ενδιαφέρονται θα φέρουν ηχητικά ντοκουμέντα από εκκλησιαστικές εορτές ή από συναυλίες, παρτιτούρες, θα παρουσιάσουν αρμενικά μουσικά όργανα, αρμενική μουσική, αρμένιους μεγάλους συνθέτες (Κομιτάς-Χατσατουριάν).

Μία ομάδα μπορεί να παρουσιάσει τη σχολική ζωή των αρμενικών Σχολείων στην Ελλάδα, τις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται, τα διδακτικά τους βιβλία, αλλά και  τη γενικότερη δράση των αρμενικών κοινοτήτων (π.χ πνευματική ζωή, επαγγέλματα, οικονομική ζωή ).Άλλη ομάδα μπορεί να ασχοληθεί με τον τύπο των Αρμενίων στην Ελλάδα: περιοδικά, εφημερίδες. Ακόμη μπορούν να παρουσιαστούν αρμενικοί δικτυακοί τόποι.

Η συνεργασία των ομάδων, η ανταλλαγή απόψεων και των εμπειριών της παρατήρησης σ’ όλες τις φάσεις της εργασίας είναι απαραίτητη. Μπορεί να υπάρξει και αλλαγή μελών της ομάδας στην πορεία. Η ευελιξία είναι απαραίτητος παράγοντας για την επιτυχία του προγράμματος για το κοινό αποτέλεσμα και την παρουσίαση του υλικού που θα στηριχθεί στις διαθεμαματικές δραστηριότητες που αναγράφονται στην συνέχεια.

 Ενδεικτικές δραστηριόητες

·         Καταγραφή της ιστορίας και της δράσης Αρμενικών παροικιών της Ελλάδας.
·         Ιστορικές πληροφορίες στους ιστορικούς συγγραφείς  για την Αρμενία και τους Αρμενίους στον ελληνικό χώρο (Αρχαιότητα-Βυζάντιο-Σύγχρονη).
·         Πληροφορίες για την αρμενική γλώσσα και το αρμενικό αλφάβητο. Έρευνα για τις μεταφράσεις των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων στα αρμενικά.
  • Ανάγνωση-παρουσίαση μεταφρασμένων στα ελληνικά λογοτεχνικών και ποιητικών κειμένων αρμενίων  δημιουργών.
·         Η γενοκτονία των Αρμενίων. Πηγές: Ιστορικά κείμενα-μαρτυρίες.
·         Εκκλησιαστική διοίκηση. Η ζωή της ενορίας. Θρησκευτικοί συμβολισμοί και  λατρευτικές συνάξεις. Επισκέψεις σε ναούς, παρακολούθηση εκκλησιαστικής ακολουθίας, θρησκευτικής εορταστικής εκδήλωσης.
·         Επισκέψεις σε εκπαιδευτήρια  των Αρμενίων, Συνομιλίες-συνεντεύξεις με μαθητές και με εκπαιδευτικούς. Καταγραφή-αξιολόγηση-παρουσίαση αρμενικών διδακτικών βιβλίων.
·         Επισκέψεις σε Σωματεία και Συλλόγους. Συμμετοχή στις δραστηριότητές τους.
·         Επισκέψεις  σε αρμενικά τυπογραφεία εφημερίδων και περιοδικών (Αθήνα) Καταγραφή εφημερίδων – περιοδικών με τη βοήθεια  και των μαθητών αρμενικής καταγωγής.  
  • Επισκέψεις σε μουσεία και μόνιμες εκθέσεις.
  • Παρατήρηση-καταγραφή επαγγελματικών ενασχολήσεων των Αρμενίων και αξιολόγηση της συμβολής τους στην τοπική οικονομία.
  • Παραγωγή βίντεο, φωτογραφικού υλικού από ναούς και αρμενικές εκθέσεις με θέμα την αρμενική ιστορία, τη γεωγραφία, την αρχιτεκτονική, τα ήθη και   έθιμα τη λαογραφία, τις μικρογραφίες, τα κεντήματα κ.ά .
  • Αναζήτηση-αξινόμηση-αξιολόγηση ιστοσελίδων γύρω από διάφορα θέματα των Αρμενίων.
  • Έρευνα ιστορικών μορφών των Αρμενίων που έζησαν στην Ελλάδα.
  • Έρευνα ηθών - εθίμων, γαστρονομία.
  • Μουσική παράδοση του αρμενικού λαού. Συλλογή  ηχητικών ντοκουμέντων.
  • Συνεντεύξεις από τους ιερείς  και τους υπεύθυνους της παροικίας, ή υπεύθυνους των δραστηριοτήτων των Αρμενίων.
  • Σύνταξη Ερωτηματολογίων με διάφορα θέματα (π.χ. ποσοστό μαθητών αρμενικής καταγωγής στα σχολεία, μικτοί γάμοι, κ.ά.).

 Διεπιστημονικότητα:

·         Αισθητική αγωγή
·         Γεωγραφία
·         Θρησκευτικά
·         Ιστορία (Αρχαία -Βυζαντινή-Νεότερη-Σύγχρονη)
·         Κοινωνιολογία-ανθρώπινα δικαιώματα
  • Λαογραφία
·         Λογοτεχνία-Ποίηση
·         Μουσική-Ζωγραφική
·         Πληροφορική      
·         Ξένες γλώσσες





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου