ΠΟΛΗ

ΠΟΛΗ
Φωτογραφία:Α.Χατζόπουλος

Τετάρτη, 13 Απριλίου 2016

ΛΑΚΗ ΒΙΓΚΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΥΑΓΩΝ ΤΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ

  
ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΥΑΓΩΝ ΤΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ
ΟΜΙΛΙΑ ΛΑΚΗ ΒΙΓΚΑ
ΑΘΗΝΑ, 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016

Κύριε Πρόεδρε, Εκλεκτοί παρόντες και Αγαπητοί συμπολίτες,
Είναι ιδιαίτερη τιμή να βρίσκομαι και πάλι ανάμεσά σας επιχειρώντας από το οικείο βήμα του Πνευματικού Κέντρου Κωνσταντινουπολιτών να μοιραστώ τις σκέψεις και την εμπειρία μου για ένα κρίσιμο θέμα όπως αυτό της διαχείρισης των ευαγών ιδρυμάτων της Κοινότητας μας στην Τουρκία.
Είμαι επίσης, πολύ συγκινημένος  που συμμετέχω σε ένα πάνελ προβληματισμού αφιερωμένο στον φίλο και αδελφό Ευάγγελο-Λάκη Μιχαηλίδη. Έναν θαρραλέο μαχητή των δικαίων της Πολίτικης Ρωμιοσύνης και πραγματικό πατριώτη. Έναν άνθρωπο που δεν γνώριζε κανένα εμπόδιο, δεν δίσταζε μπροστά σε καμία παγίδα και θυσία με έναν και μοναδικό σκοπό να προφυλάξει τα δίκαια της ιστορικής μας Κοινότητας, με αυταπάρνηση και αφοσίωση. Ανυποχώρητος στον αγώνα του και με ύψιστο αίσθημα χρέους απέναντι στους συμπολίτες και τον τόπο καταγωγής του.
Τον Λάκη Μιχαηλίδη τον γνώρισα, όπως και τους περισσότερους από εσάς, την περίοδο που ξεκινήσαμε τις προετοιμασίες του Συνεδρίου το 2006 και είχα την τύχη να τον έχω δίπλα μου υποστηριχτή και συνοδοιπόρο κατά τη διάρκεια όλης της ημέρας των πρώτων κοινοτικών εκλογών που κάναμε στο Νιχώρι τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Τολμηρό εγχείρημα καθώς επρόκειτο για τις πρώτες ελεύθερες εκλογές ανάδειξης εφοροεπιτρόπων μετά από 16 χρόνια.
Στην πραγματικότητα, ήταν μετά από τρεις δεκαετίες που ξεκινούσαμε και πάλι τον κύκλο της ανανέωσης των διαχειριστικών επιτροπών των ιδρυμάτων μας, καθώς δεν δύναται να υπολογίσουμε σε αυτή την πολύπαθη ιστορική διαδρομή τις εκλογές-παρωδία του 1991, οι οποίες είχαν σχεδιαστεί και εκτελεστεί υπό τη διεύθυνση του μακαριστού Δημήτρη Καραγιάννη με εκλογικές λίστες της αρεσκείας άλλων πολιτικών κέντρων. 
Σήμερα αναγνωρίζω πως ήταν ένα μεγάλο βήμα που οι περισσότεροι δεν τόλμησαν να ακολουθήσουν τότε, εξαιτίας της συσσωρευμένης καχυποψίας απέναντι στο κράτος, απέναντι στα κοινοτικά κατεστημένα απέναντι σε χιλιάδες ακόμα παράγοντες που πολύ συχνά διατάρασσαν και ακόμα διαταράσσουν την κοινοτική μας ομαλότητα.
Ενδοιασμοί, πιέσεις, ανησυχία, ψευδοκαταγγελίες, αμηχανία και αβεβαιότητα, ήταν τα συναισθήματα που διακατείχαν την ομογένεια. Λίγοι τόλμησαν να έρθουν στις κάλπες που είχαμε στήσει για τις δύο ενορίες του Νεοχωρίου, της Παναγίας Κουμαριώτισσας και του Αγίου Νικολάου.
Τα επιχειρήματα για να μην παραστούν πολλά και θεμιτά, οι αμφιβολίες, επίσης.  Ο κυριότερος λόγος, όμως, παρουσίας μας εκεί ήταν για να υπερασπιστούμε το αναφαίρετο δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.
Σε αυτήν λοιπόν την τολμηρή προσπάθεια, ο Λάκης Μιχαηλίδης στάθηκε δίπλα μας εκφράζοντας με σθένος την πίστη και αφοσίωση του στις προσπάθειες εκδημοκρατισμού της ομογένειας. Έτσι, σε αυτή την σπάνια ιστορική συγκυρία αναπτύχθηκε και εδραιώθηκε η φιλία μας. Έπειτα, δεν σταμάτησε ποτέ τα αλλεπάλληλα ταξίδια του στην Πόλη και την ενίσχυση της ομογένειας με κάθε τρόπο μέχρι που τον βρήκαν τα προβλήματα υγείας. Και πάλι όμως, δεν το έβαλε κάτω, και πάλι επισκεπτόταν την Πόλη. 
Άλλοτε καλά και άλλοτε πιο καταβεβλημένος, δεν σταμάτησε ούτε μία στιγμή να σκέπτεται την Ρωμιοσύνη. Μέχρι την ύστατη στιγμή, κάτω από δύσκολες συνθήκες, προέκρινε τον εαυτό του και μπήκε με θάρρος στον δικαστικό αγώνα ανατροπής της αυθαίρετης διοίκησης του Νοσοκομείου Βαλουκλή λέγοντας "Δεν είμαι πλούσιος ώστε να ευεργετήσω την Κοινότητα που τόσο αγαπώ, με υλικά αγαθά, γι’ αυτό προσπαθώ με τον αγώνα μου να προσφέρω κάτι και να είμαι κι εγώ ωφέλιμος!"

Κυρίες και Κύριοι,
ζητώ την κατανόηση σας για την εκτενή αναφορά μου στον αείμνηστο Ευάγγελο Μιχαηλίδη, αλλά τον έζησα από πολύ κοντά τα τελευταία δέκα χρόνια και νιώθω την ανάγκη σκιαγράφησης της γενναιόδωρης προσωπικότητάς του για όσους δεν τον γνωρίσατε, τιμώντας τον για τις αρχές και τις αξίες που με πάθος υπερασπιζόταν. Αιωνία του η Μνήμη.
Ο τίτλος της σημερινής εσπερίδας κάνει αναφορά στο δικαίωμα και τα προβλήματα της διαχείρισης των κοινοτικών ευαγών ιδρυμάτων, δηλαδή των Bακουφίων των ρωμαίικων κοινοτήτων, των φορέων αυτό-οργάνωσης όλης της ομογένειάς μας.
Ο λόγος για τον οποίο αναζητούμε ακόμα σήμερα να ορίσουμε ή να προστατεύσουμε τα δικαιώματα της διαχείρισης των βακουφίων μας, θα πρέπει να αναζητηθεί στον τρόπο με τον οποίο τα ευαγή μας ιδρύματα από την τουρκική δημοκρατία και έπειτα υποκατέστησαν κατά κάποιο τρόπο την Κοινότητα, το σύνολο ανθρώπων δηλαδή, με την κοινοτική περιουσία και τα κτήρια. Όσο τα σύγχρονα κράτη του εικοστού αιώνα ταυτολογούν την πολιτειακή κοινότητα με μια εθνική κοινότητα, εμείς, οι μειονότητες δηλαδή, ως σύνολα με διακριτά πολιτισμικά και άλλα χαρακτηριστικά δεν μπορούμε να απολαμβάνουμε τους κανόνες δικαίου της πολιτειακής κοινότητας στον ίδιο βαθμό με την πλειοψηφία.
Η διάκριση αυτή έφερε σταδιακά την αποξένωση των μελών των μειονοτήτων από τις λειτουργίες της πολιτείας, την απομόνωσή τους και την συνεπακόλουθη απομάκρυνση τους από τις θεμελιώδεις αρχές της ισονομίας και ισοπολιτείας.
Δεν θεωρώ σκόπιμο να αναφερθώ στα ιστορικά γεγονότα, τις πρακτικές και τις παραβιάσεις του κρατικού μηχανισμού απέναντι στα ιδρύματά μας αλλά και όχι μόνο που οδήγησαν στην κατάρρευση των κοινοτικών μας δομών και στον εκτοπισμό της ομογένειας από την Πόλη, την Ίμβρο και την Τένεδο καθώς έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης τα τελευταία χρόνια από πολλούς μελετητές και συνεχίζουν να γίνονται.
Σε αυτή τη χρονική συγκυρία επιχειρείται εκ μέρους της Κοινότητάς μας να εδραιωθεί ένα κλίμα σταθερότητας στις σχέσεις μας με τις αρχές και να προασπίσουμε τα καταπατημένα δικαιώματά μας. Παράλληλα, καλούμαστε να δώσουμε ένα νέο νόημα στην έννοια του ρόλου, της σύνθεσης και της θέσης των μειονοτήτων στη σύγχρονη κοινωνία. Ως εκ τούτου ανάλυση μας και η κριτική μας δεν πρέπει να περιορίζεται μονάχα στις πρακτικές της πολιτείας απέναντι στις μειονότητες αλλά να επεκτείνεται σε εσωτερικούς προβληματισμούς εμπλουτίζοντας την έννοια της κοινοτικής αντίληψής για τη Ρωμαίικη κοινότητα σήμερα. Για παράδειγμα
-       Ποιά είναι η θέση των μειονοτήτων σε μία δημοκρατία;
-       Ποιές είναι οι προκλήσεις μιας πλουραλιστικής παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας;
-       Ποια είναι η επιθυμία μιας κοινότητας σήμερα; Να χαίρει σεβασμού από την πολιτεία και ταυτόχρονα να μπορεί να ενσωματωθεί ομαλά μέσα στην ευρύτερη κοινωνία;  
-       Πως θα ορίσει η πολιτεία τις σχέσεις της με τη μειονότητα; Θα πρέπει να έχει προστατευτικό ρόλο υιοθετώντας θετικές διακρίσεις απέναντι στη μειονότητα ή να παρέχει ίσες ευκαιρίες σε όλους τους πολίτες της;
-       Σε ποιες αρχές οφείλουμε να συμφωνήσουμε ως Ρωμαίικη κοινότητα για την ενδοκοινοτική μας οργάνωση;
-       Ποια είναι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που καθιστούν κάποιον μέλος της Κοινότητάς μας;
-       Χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μελών της Κοινότητάς μας;
-       Υπάρχει ο κίνδυνος οι υποχρεώσεις αυτές να ερμηνευτούν ως περιορισμός της ελεύθερης βούλησης των μελών μας;
-       Αποτελεί προϋπόθεση για την ύπαρξη συνοχής εντός της κοινότητας το να μοιραζόμαστε μια κοινή ισχυρή ταυτότητα;
Θα μπορούσα να προσθέσω πολλούς ακόμα προβληματισμούς που απασχολούν ή θα έπρεπε να απασχολούν τη ρωμαίικη κοινότητα σήμερα και η απάντηση δεν είναι οπωσδήποτε μονοδιάστατη αφού όλες αυτές οι έννοιες είναι ρευστές και εξελίσσονται.
Είναι γεγονός, όμως, ότι η Ρωμαίικη κοινότητα σήμερα επιχειρεί μια δύσκολη ακροβασία μεταξύ της πραγματικότητας των αριθμών της από τη μία που της επιβάλουν νέους όρους προσαρμογής, και της διαφύλαξης και σεβασμό των παραδόσεων και της ιστορικότητάς της με τέτοιο τρόπο που να την καθιστά ικανή να συμβαδίσει με τις ραγδαίες εξελίξεις της εποχής μας.
Για αυτό καλούμαστε στις μέρες μας να βρούμε μία νέα κατεύθυνση στη διοίκηση της Κοινότητας που διψά και μεριμνά για να αποκαταστήσει τις χαμένες αξίες του παρελθόντος, εκφράζει μια έντονη αγωνία για το μέλλον της, αξιώνει πλέον τον σεβασμό, την εμπιστοσύνη και την κατανόηση από τις πλειοψηφίες που την περιβάλλουν και επιθυμεί να διαμορφώσει η ίδια τα θεμέλια της ανανέωσής της.
Ένας σημαντικός δείκτης πολιτιστικού επιπέδου ενός κοινωνικού συνόλου, είναι η κοινοτική οργάνωση που διαθέτει. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί μελετητές κοινωνικών και άλλων επιστημών μελετούν σε τέτοιο βαθμό την κοινοτιστική οργάνωση των μειονοτήτων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας  του 19ου αιώνα αναδεικνύοντάς τη μέσω εργογραφίας τους ως πρότυπο εξέλιξης και επίτευξης ενός υψηλού επιπέδου ευημερίας.
 Η υποδειγματική αυτή δομή της ομογένειας, του 19ου αιώνα και αρχών του 20ου αιώνα, στηρίχτηκε σε επιμέρους οργανωτικές δομές αλλά κυρίως εκφράστηκε μέσω της θεσμοθέτησης και λειτουργίας του Διαρκούς Εθνικού Μεικτού Συμβουλίου που είχε τον ρόλο του ανωτάτου ελεγκτικού και συντονιστικού οργάνου της Κοινότητας. Σε αυτό αναφέρονταν όχι μονάχα οι εφοροεπιτροπές των ενοριών, τα Μείζονα Ιδρύματα όπως το Νοσοκομείο Βαλουκλή αλλά και τα άλλα ιδρύματα αλλά και τα συσσίτια, τα σχολεία και οι Φιλόπτωχες Αδελφότητες ή άλλα σωματεία.
Το Διαρκές Εθνικό Μεικτό Συμβούλιο εγγυόταν την αποτελεσματική άσκηση εξουσίας βασιζόμενο στην ύπαρξη ενός ενοποιημένου δευτεροβάθμιου οργάνου το οποίο είχε την εποπτεία όλης της διοίκησης των διαχειριστικών επιτροπών για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων και την αποφυγή περιπτώσεων κατάχρησης εξουσίας και αδιαφάνειας.
Σήμερα, η ανάμνηση και διοικητική παράδοση της εξηκονταετούς[1] λειτουργίας του Διαρκούς Εθνικού Μεικτού Συμβουλίου έχει ξεθωριάσει αν όχι εξαφανιστεί τελείως μαζί με τη συρρίκνωση της Κοινότητάς μας. Και δεν είναι μονάχα αυτή η παράδοση που χάθηκε. Τη διοικητική μας κατάπτωση τη βιώνουμε στην υποστελέχωση των εφοροεπιτροπών μας, στον κατακερματισμό των διοικήσεων και σωματείων στον οποίο η μικρή μας κοινότητα δεν μπορεί να ανταποκριθεί, στα σκάνδαλα διαφθοράς και κακοδιαχείρισης που έγιναν από «ταγούς» της ομογένειας ή στην έλλειψη συνεννόησης ως προς την αξιοποίηση της κοινοτικής περιουσίας. Παράγοντες που συνολικά υπονόμευσαν την βέλτιστη απόδοση της περιουσίας προς όφελος της Κοινότητας και έθεσαν σε κίνδυνο της αρχές της διαφάνειας, της δημοσιοποίησης των πεπραγμένων και του εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου.  Επιπλέον, μετά από μια δεκαετία που χαρακτηρίστηκε από έντονες προσπάθειες που είχαν στόχο τον εκδημοκρατισμό και την ανανέωση, η μη εξάλειψη τέτοιων φαινομένων δημιουργεί αίσθημα κόπωσης και ματαιότητας στα μέλη της Κοινότητας τα οποία καταλήγουν να απομακρύνονται από τα κοινά. 
Αναμφισβήτητα όμως, την τελευταία δεκαετία μεταξύ 2006 και 2016, η Κοινότητά μας κατάφερε να πετύχει πολλούς από τους στόχους που είχε θέσει.  Στόχοι μεγαλόπνοοι όπως η ανανέωση των διαχειριστικών επιτροπών στα βακούφια της Πόλης και της Ίμβρου και της Τενέδου όταν μας δόθηκε το δικαίωμα εκλογών εκ νέου το 2004.  Επανάληψη των εκλογών με τη λήξη της πρώτης τετραετούς θητείας των διαχειριστικών επιτροπών. Προς μεγάλη μας απογοήτευση ο τρίτος κύκλος εκλογών δεν ξεκίνησε ποτέ καθώς μεσολάβησε η κατάργηση του εκλογικού κανονισμού για τα μειονοτικά βακούφια από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων στα τέλη του 2012. Αυτό  σημαίνει ότι η θητεία των περισσότερων διαχειριστικών επιτροπών, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μου στην Παναγία Κουμαριώτισσα Νεοχωρίου και στην Κοινότητα Βλαχσαράι έχει νομικώς λήξει με το πέρας της τετραετίας. Επίσης, από το 1991 εκτός οποιασδήποτε δημοκρατικής νομιμοποίησης εξακολουθεί να βρίσκεται το μεγαλύτερο ρωμαίικο ίδρυμα του Νοσοκομείου του Βαλουκλή το οποίο αρνήθηκε να διεξάγει εκλογές. Παρομοίως, και η εφοροεπιτροπή της Κοινότητας Βλάγκας και Κοντοσκαλίου.
Παρόλα αυτά, και υπό το πρίσμα της αδυναμίας να ανταποκριθούμε ικανοποιητικά στα κενά και τις ελλείψεις της διοίκησης που παρατηρούνταν  και διαβλέποντας την ανάγκη κεντρικού συντονισμού, η Κοινότητα προέβη σε μια κίνηση προς την κατεύθυνση της ανασύνταξης της κατακερματισμένης διοίκησης δηλαδή στην ίδρυση του Συνδέσμου Υποστήριξης Ρωμαίικων Κοινοτικών Ιδρυμάτων στις αρχές του 2011. Ο ΣΥΡΚΙ αποσκοπούσε και αποσκοπεί να καλλιεργήσει την ανάγκη ύπαρξης ενός ενιαίου θεσμικού συντονιστικού και ελεγκτικού οργάνου των βακουφίων, ξεκινώντας από τον συντονισμό των δράσεων των ενοριών και ιδρυμάτων μας. Η ώθηση αυτή δημιούργησε, επίσης, τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη παρόμοιων σχημάτων στην Ίμβρο, με την ίδρυση του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Συνδέσμου Ίμβρου το 2014 και του πολύ πρόσφατου Ρωμαίικου Πολιτιστικού και Πνευματικού Συνδέσμου Σμύρνης που μετρά μόλις μερικές ημέρες. Η δημιουργία αυτών των φορέων και η συνεργασία τους με τον ΣΥΡΚΙ προδιαγράφουν μια νέα σελίδα στις ενδοκοινοτικές σχέσεις. 
Επιπλέον, με την εποπτεία του ΣΥΡΚΙ λειτουργεί το προνήπιο στις εγκαταστάσεις που παραχωρεί η Κοινότητα Σταυροδρομίου. Πρωτοβουλία που αποδείχθηκε ως η πιο εύστοχη και πετυχημένη που έχει γίνει για την αναβάθμιση της παιδείας τα τελευταία χρόνια. Το ανταγωνιστικό προφίλ που έχει καταφέρει να παρουσιάσει το προνήπιο έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των ομογενών γονέων καθώς και των Ελλαδιτών που ζουν στην Πόλη, οι οποίοι στέλνουν τα παιδιά τους στο προνήπιο της Αγίας Τριάδας. Δημιουργούνται, έτσι, ικανές προϋποθέσεις για να συνεχίσουν έπειτα τα παιδιά αυτά στα ομογενειακά σχολεία. Επίσης, το διάστημα αυτό επετεύχθη με τη βοήθεια των σωματείων Ιμβρίων της Ελλάδας η επανίδρυση της ελληνικής παιδείας στην Ίμβρο, ενώ εμπεδώθηκε η τακτική συνεργασία και συνεννόηση με φορείς των ομογενών της διασποράς. Δημιουργήθηκαν, έστω περιορισμένα, υποδομές εργασίας για εξ Ελλάδος συμπολίτες μας σε κοινοτικές θέσεις και διερευνήθηκαν τρόποι συνεργασίας μαζί τους. Η συμμέτοχη, συνεργασία και συμβολή των εξ Ελλάδος συμπολιτών μας είναι μια νέα πολύτιμη δυναμική στους κόλπους της Κοινότητας, η οποία δεν έχει αξιοποιηθεί στο βαθμό που θα επιθυμούσαμε και θα μπορούσαμε.
Σε μια προσπάθεια εξωστρέφειας η ομογένεια συμμετέχει επωφελούμενη ευρωπαϊκών προγραμμάτων στην κοινωνία των πολιτών σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμμετέχει σε συνέδρια και διαβουλεύσεις με άλλους φορείς μειονοτικούς και μη, ενώ δοκιμάζει να παρουσιάσει μια πολιτιστική δραστηριότητα εκτός των κοινοτικών πλαισίων σε όλη την Τουρκία και το εξωτερικό. 
Τέλος, στο κεφάλαιο της κοινοτικής περιουσίας, η Κοινότητα την τελευταία δεκαετία επανάκτησε ένα σημαντικό μέρος των ακινήτων και οικοπέδων που είχαν κατασχεθεί ενώ η νέα νομοθεσία της επέτρεψε να πραγματοποιήσει ορισμένες σημαντικές επενδύσεις που απέφεραν σημαντικό εισόδημα. Η ανάσα αυτή αποτυπώθηκε στη δημιουργία νέων ή στην ανακαίνιση ήδη υπαρχόντων χώρων στέγασης για όλη την ομογένεια, επί παραδείγματι στην Κοινότητα Ταταούλων από τα 78 διαμερίσματα που διαθέτει στα 70 διαμένουν οικογένειες Ρωμιών. Αντιστοίχως, η Κοινότητα Χαλκηδόνας παρουσιάζει ανάλογη εικόνα ανάπτυξης. Επίσης, η καλύτερη οικονομική κατάσταση της κοινότητας αποτυπώθηκε και στην παροχή μεγαλύτερης βοήθειας τόσο προς τους άπορους όσο και προς τους μαθητές ή φοιτητές μέσω υποτροφιών, στη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων πολλαπλής χρήσης αλλά και στην αναπαλαίωση των ιερών ναών μας, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν παρουσιάζουν την εικόνα εγκατάλειψης που είχαν πριν δεκαπέντε χρόνια.
Χρειάζεται, όμως, με ειλικρίνεια να στοχαστούμε και να  αντιμετωπίσουμε τους τομείς στους οποίους δεν μπορέσαμε να επιτύχουμε τα αναμενόμενα μέσα σε αυτό το διάστημα. Πρωτίστως, την αναστροφή του δημογραφικού μας μαρασμού. Δυστυχώς, παρά την έμφυτη τάση μας να εξωραΐζουμε με ευχολόγια την πληθυσμιακή μας δυναμική, οι αριθμοί μας φέρνουν αντιμέτωπους με την πραγματικότητα καθώς την πενταετία 2010-2016 καταγράφηκαν 334 θάνατοι σε όλη την Κοινότητα και οι αντίστοιχες βαφτίσεις έφτασαν μόλις τις 72 βάσει των τελευταίων στοιχείων που συνέλεξα μέσω του Πατριαρχείου και του ΣΥΡΚΙ. Αυτό σημαίνει ότι σε μια εικοσαετία από τώρα ο πληθυσμός θα μειωθεί κατά 1336 άτομα και θα αυξηθεί μόλις κατά 240.
Επιπλέον, είναι επιβεβλημένο να αναγνωρίσουμε την ανεπάρκεια του διοικητικού μας μοντέλου όπως αυτό παρουσιάζεται σήμερα. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι τα διοικητικά κενά όπως αυτό ενός ενιαίου θεσμού διαχείρισης και η έλλειψη ελεγκτικού μηχανισμού αφήνουν ανοχύρωτη την κοινοτική μας περιουσία όχι μόνο στις περιπτώσεις διαφθοράς που γίνονται από δόλο αλλά και στην ακούσια λόγω έλλειψης εμπειρίας, γνώσεων και κατακερματισμού της διοίκησης, κακοδιαχείριση που συμβαίνει. Για παράδειγμα η κρίσιμης σημασίας καταγραφή της ακίνητης περιουσίας για να δημιουργηθεί μια βάση περιουσιακών στοιχείων, αν και ξεκίνησε με πρωτοβουλία του ΣΥΡΚΙ από το 2014,  δεν ολοκληρώθηκε ποτέ καθώς οι εφοροεπιτροπές αμέλησαν ή ίσως δεν αναγνώρισαν τη σημασία της κίνησης αυτής. Μέχρι σήμερα μονάχα 16 βακούφια καταχώρησαν τα στοιχεία της περιουσίας τους. Από αυτά προκύπτει ότι  τα 16 αυτά βακούφια διαθέτουν 258 ακίνητα, 34 εκ των οποίων είναι ενοριακής ή κοινωφελούς χρήσης και τα 224 προσοδοφόρα. Παράλληλα, παραμένει στο κενό η προσπάθεια σχεδιασμού μιας στρατηγικής που να περιλαμβάνει έναν προγραμματισμό των επενδύσεων για τη συλλογική αξιοποίησης της περιουσίας.
Η ανυπαρξία, επίσης, ενός εντύπου που να αναδεικνύει αυτές τις ελλείψεις, τις αβλεψίες από πλευράς των εκλεγμένων και τα κενά εξουσίας είναι ακόμα ένας παράγοντας που εμποδίζει τις όποιες υγιείς δυνάμεις να ακουστούν και να επικρατήσουν στα κοινοτικά μας πράγματα.
Τέλος, υπάρχει η ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε τον διάλογο και την επικοινωνία μεταξύ της ομογένειας της Πόλης και των συμπολιτών μας του εξωτερικού ώστε να μπορέσουμε να επιτύχουμε από κοινού τον στόχο μας που δεν είναι άλλος από την ανόρθωση της κοινότητας. Η στείρα και άνευ προτάσεων κριτική, συνήθως αποσκοπεί στη δημιουργία σύντομων εντυπώσεων και όχι στην απαραίτητη κινητοποίηση για την εξεύρεση λύσεων στα επιτακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.  
Πριν ολοκληρώσω τη σημερινή μου παρέμβαση, θα ήθελα να αναφερθώ πολύ σύντομα στους επόμενους στόχους της Κοινότητας για το διάστημα 2016-2026 όπως διαμορφώνονται αυτή τη στιγμή. Εκτιμώ, πρώτα από όλα, ότι μπορεί να είναι μια περίοδος καθοριστική για την ισχυροποίηση της παρουσίας και της προόδου της ομογένειας στην Πόλη, εφόσον το επιτρέψουν και οι πολιτικές συγκυρίες.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι να προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις των αυτό-οργανωτικών μας δομών με δημοκρατικό τρόπο και μέσα από συλλογικές διαβουλεύσεις. Αυτό σημαίνει και τα αναφέρω κατά προτεραιότητα:
1) Να προχωρήσουμε με αποφασιστικότητα το διάλογο για τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν ώστε να αναβαθμιστεί και εκσυγχρονιστεί το επίπεδο της παρεχόμενης ομογενειακής παιδείας. Αυτό πρέπει να γίνει μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα εντός του οποίου θα ληφθούν οι απαραίτητες αποφάσεις από τους εμπλεκόμενους φορείς και θα θέτουν το χρονικό πλαίσιο εκτέλεσης των αποφάσεων αυτών. Επίσης, είναι απαραίτητο μέσα από το διάλογο αυτό να διαμορφώσουμε και το ακριβές πλαίσιο και τους κανόνες μέσα από τους οποίους θα γίνεται η παροχή υποτροφιών σε μαθητές και φοιτητές ομογενείς και μη.
2) Να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα για την ενίσχυση του δημογραφικού μας, κυρίως μέσω της επέκτασης του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι στα κοινοτικά μας όργανα σε συμπολίτες που συνδέονται με πολιτιστικούς ή θρησκευτικούς δεσμούς με την κοινότητα και Έλληνες πολίτες που ζουν στην Πόλη και που έχουν τη βούληση να μετέχουν σε αυτή, θέτοντας ορισμένες προϋποθέσεις όπως αυτή της συνεχόμενης παραμονής για κάποια χρόνια στην Τουρκία.
3)Απαραίτητη πρέπει να θεωρούμε πλέον τη συνένωση των όμορων κοινοτήτων που γειτονεύουν και ειδικά των ασθενέστερων με μεγαλύτερες κοινότητες, όπως και των φιλόπτωχων, των συνδέσμων αποφοίτων των σχολείων μας και άλλων σωματείων σε κεντρικά σώματα. Αντιστοίχως, θα πρέπει να μεθοδεύσουμε τη δημιουργία νέων κυττάρων όπως ένα ερευνητικό και πολιτιστικό κέντρο της ομογένειας. 
4) Να δημιουργηθεί ένα ενιαίο ανεξάρτητο ελεγκτικό όργανο ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα κατάχρησης εξουσίας και αδιαφάνειας και παράλληλα να διαφυλάττεται η δικαιοσύνη και δημοκρατία στην εκτελεστική εξουσία της Κοινότητας. 
5) Να δημιουργηθεί ένα κοινοτικό επενδυτικό ταμείο με σκοπό να εκτελέσει μια κρίσιμη μάζα επενδύσεων σε βασικούς τομείς προτεραιότητας της ομογένειας δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας για ομογενείς αλλά και θέτοντας σε τροχιά ανάπτυξης με βιώσιμο τρόπο το σύνολο των εισοδημάτων της κοινότητας.
6) Επιβεβλημένη είναι και η αναζήτηση ερεισμάτων στην τουρκική κοινωνία μέσω ενίσχυσης της επικοινωνιακής πολιτικής που έχει ξεκινήσει εδώ και κάποια χρόνια μέσω του ΣΥΡΚΙ. Εξάλλου, δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε κάποιο προγραμματισμό στην Πόλη χωρίς την εύρεση συμμάχων και εκτός της ομογένειας που θα μας ενισχύσουν σε αυτή την προσπάθεια χάραξης στρατηγικής. Η επικοινωνία αυτή πρέπει να γίνει στη βάση τη συνεργασία και γόνιμη ανταλλαγή. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να υποστηριχθεί η αναζήτηση και εξωστρέφεια της κοινότητας με ένα έντυπο που να εκδίδεται και στα τουρκικά αποσκοπώντας στην δημιουργία μιας τουρκική κοινής γνώμης.
7) Να ενισχυθούν οικονομικά μέσω μιας τακτικής ροής κεφαλαίων από τα ιδρύματα της Πόλης οι κοινότητες της Ίμβρου και της Σμύρνης αλλά και να ενισχυθούν πνευματικά μέσω ανάπτυξης κοινών δραστηριοτήτων.
8) Τέλος, είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι απαραίτητο να προχωρήσει το συντομότερο η εξυγίανση και αναδιοργάνωση του Νοσοκομείου Βαλουκλή, ο προϋπολογισμός του οποίου ανέρχεται στις 80 εκατομμύρια λίρες, ποσό που αντιστοιχεί στο 65% του ομογενειακού εισοδήματος. Επίσης, θα ήταν ευχής έργον να δημιουργηθούν μερικές θέσεις εργασίας μεταξύ των 400-500 ατόμων προσωπικό που διαθέτει σήμερα. Κάτι που θα έδινε μια μεγάλη ανάσα στο δημογραφικό μας και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις ώστε να μείνουν μερικές ακόμα οικογένειες στην Πόλη.
Η κοινοτική περιουσία είναι η ραχοκοκαλιά της Κοινότητας και τα βακούφια αυτό που συνθέτει σήμερα τη δομή της ομογένειας στην Πόλη. Το βακουφικό σύστημα έτσι όπως διαμορφώθηκε στα πρώτα χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας και ύστερα μέσα από τη στενή ερμηνεία του τουρκικού δικαιικού συστήματος δεν άφησε ποτέ πολλά περιθώρια κινητικότητας στην Κοινότητα, η οποία είδε τις περιουσίες της να χάνονται και τον κοινωνικό της ιστό να εξανεμίζεται. Οι διαχειριστές των βακουφίων σήμερα είναι αντιμέτωποι με πολλές προκλήσεις εξαιτίας των εξελίξεων που λαμβάνουν χώρα στις παγκσμιοποιημένες πλέον κοινωνίες μας. Η σταδιακή μετάβαση από τη θέση της διαφύλαξη των Θερμοπυλών σε εκείνη της γόνιμη ανάπτυξης ιδεών και εφαρμογής σχεδίων είναι μια επίπονη διαδικασία.  Υπό αυτές τις συνθήκες η μονομερής επίκληση στο συναίσθημα δίχως την πρακτική διαχείριση των ως άνω κεφαλαιώδους σημασίας ζητημάτων θα έχει ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των κενών εξουσίας εντός των οποίων η ανομία, η αδικία, η κατάχρηση και τελικά η κατάπτωση θα συνεχίσουν να αναπαράγονται. Το βαθύτερο πολιτικό καθήκον μας καλεί, όχι μόνο τους υπεύθυνους της ρωμαίικης κοινότητας σήμερα, αλλά και όσους νιώθουν μέλη της, να συμβάλλουμε μέσα από τη συναίνεση των αντιθέσεων και σύνθεση διαφορετικών απόψεων στη λήψη γενναίων αποφάσεων με οδηγό όχι το συναίσθημα αλλά τα πραγματικά στοιχεία και κάνοντας ειλικρινείς διαπιστώσεις των αναγκών μας.
Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να εκφράσω την πεποίθηση πως το 2026 θα είμαστε περισσότερο υπερήφανοι για τις βαθιές μεταρρυθμίσεις που η ίδια η κοινότητα θα έχει καταφέρει να εφαρμόσει στο εσωτερικό της και για τις αρχές της δημοκρατίας και δικαιοσύνης που θα έχουν εμπεδωθεί έχοντας ξεπεράσει τις όποιες ηγεμονικές τάσεις που τείνουν να μονοπωλούν σήμερα το σύνολο των σχέσεων της κοινωνίας της μειονότητας.
Σας ευχαριστώ πολύ που με ακούσατε και τελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω την Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών γιατί στέκεται πάντοτε στο πλευρό της ομογένειας της Πόλης και συνδράμει ώστε να οικοδομήσουμε το κοινό μας μέλλον με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει όπως η σημερινή η οποία έχει μια ξεχωριστή σημασία καθώς είναι αφιερωμένη στη μνήμη του αγαπημένου μας Λάκη Μιχαηλίδη.



[1] Το ΔΕΜΣ προβλέπεται στους Γενικούς Κανονισμούς του 1862.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου