ΠΟΛΗ

ΠΟΛΗ
Φωτογραφία:Α.Χατζόπουλος

Πέμπτη, 20 Ιανουαρίου 2011

Λ. Γκόμεζμπεκ, Μεξικό ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΞΙΚΟ

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΩΝ ΑΖΤΕΚΩΝ
(πρώτη ενότητα)
        
        Οι Αζτέκοι ιθαγενείς ή αλλιώς Μεχίκα, (κατοικούσαν την κεντρική περιοχή του Μεξικό), κληρονόμησαν πολλά ήθη και έθιμα της εποχής των Ολμέκων και της πόλης του Τεοτιουάκαν (όπου βρίσκονται οι πυραμίδες).  Εδώ βρίσκεται η περιοχή όπου δημιουργήθηκαν οι περισσότεροι μύθοι.

        Τα πιστεύω των Αζτέκων ήταν πολυθεϊκά και μυθολογικά. Ερμήνευαν τη γέννηση του σύμπαντος μέσα από θρύλους. Θεωρούσαν ότι υπήρχαν πέντε ήλιοι. Ο πρώτος ήλιος εξερράγη δημιουργώντας το χάος. Με την ενέργεια του δεύτερου ήλιου το χάος άρχισε να παίρνει μορφή. Στον τρίτο ήλιο το θεϊκό ανδρόγυνο Ομεσιουάτλ-Ομετεκούτλι, γέννησε τους τέσσερεις Τεσκατλιπόκα (ένας για το κάθε στοιχείο της φύσης: νερό, χώμα, φωτιά και αέρας). Στον τέταρτο ήλιο οι θεοί αυτοί χώρισαν το σύμπαν σε τέσσερα μέρη και έφτιαξαν τη γη, τον ουρανό, τη θάλασσα και τα ηφαίστεια. Ο Κετσαλκόατλ  δημιούργησε το σχέδιο της ζωής, έσπασε το σώμα του Τλαλτεκούτι-Σιπάκτλι (μορφή που κατοικούσε στα νερά του σύμπαντος) και έδωσε τη μορφολογία του εδάφους. Την Τλαλτίκπακ (γη) την κατοικούσαν φυτά και ζώα που ξεχώριζαν από τον ουρανό και τον υπόκοσμο. Στη δημιουργία του πέμπτου ήλιου, ο Ναναουάτσιν και ο Τεκουσιστέκατλ πήδηξαν στη ιερή φωτιά και μεταμορφώθηκαν ο ένας στον ήλιο που φωτίζει τη δική μας γη και ο άλλος στην σελήνη.
       
        Η αποστολή του Κετσαλκόατλ ήταν να ταξιδέψει στο σύμπαν, ψάχνοντας αρχαία κόκκαλα άλλων γενεών. Σε αυτά τα ιερά κόκκαλα πρόσθεσε το αίμα του και δημιούργησε τον άνθρωπο. Μετά πήγε να βρει τροφή, κυρίως καλαμπόκι, λόγο για τον όποιο μεταμορφώθηκε σε μυρμήγκι. Ο Κετσαλκόατλ θεωρείται ο μεγάλος εμπνευστής του ανθρώπου. Αντίθετα από τον Τεσκατλιπόκα της διχόνοιας ο οποίος καλλιέργησε τον πόλεμο.

        Η μορφή του σύμπαντος αποτελούνταν από μια βάση τεσσάρων γωνιών και τεσσάρων διαδρόμων που συναντώνταν σ’ ένα κεντρικό σημείο. Η κίνηση οριζόταν από το χρόνο με σκοπό να μετρήσει και να γράψει το μέλλον. Αυτό το σύστημα δημιούργησε το ημερολόγιο, το οποίο ήταν δυϊκό. Το ένα ημερολόγιο ήταν το ηλιακό, με 360 εργάσιμες ημέρες και εξυπηρετούσε τους αγρότες, δηλώνοντας το σωστό καιρό για θερισμό και το σωστό χρόνο για πόλεμο. Το άλλο ημερολόγιο είχε 260 μέρες που μοιραζόταν σε περιόδους 13 ημερών που ήταν για τις τελετουργίες.

Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ
(δεύτερη ενότητα)
        Με την εγκαθίδρυση της αποικιοκρατίας, άρχισε η προσπάθεια εκχριστιανισμού των ιθαγενών, η οποία έγινε με βίαιο τρόπο. Κατέστρεψαν βωμούς θεών, ναούς, αγάλματα και προσπάθησαν να αντικαταστήσουν θεότητες των ιθαγενών με αγίους της καθολικής εκκλησίας, διατηρώντας ιδιότητες και παραδόσεις τελετουργιών ώστε να είναι πιο εύκολη η αλλαγή πίστης.
       
        Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελεί η Μελαχροινή Παναγία της Γουαδαλούπε. Ο ιθαγενής Χουάν Ντιέγκο που είχε βαφτιστεί και ασπαστεί την καθολική πίστη, λέει ο «θρύλος», είχε το όραμα, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, της εμφάνισης της Παναγίας, που τον προέτρεπε να δώσει εντολή στις θρησκευτικές αρχές να χτιστεί ένας ναός, αφιερωμένος σ’ αυτήν. Έτσι ιδρύθηκε η εκκλησία της Παναγίας της Γουαδαλούπε, ο πιο σημαντικός χώρος λατρείας του σημερινού Μεξικό. Κάθε 12 Δεκεμβρίου, ένα μεγάλο πλήθος Μεξικανών πιστών καθώς και καθολικών από άλλες χώρες, συγκεντρώνονται στο ναό και προσκυνούν τη θαυματουργεί εικόνα, το σκουρόχρωμο πρόσωπο της οποίας είναι σαφώς πιο οικείο στον εκεί κόσμο. Δεν είναι τυχαίο, επίσης, ότι ο ναός χτίστηκε στο όρος Τσαπουλτεπέκ, (το όρος του γρύλου), στο οποίο υπήρχε βωμός αφιερωμένος στην προστάτιδα της περιοχής, Τονάντσιν. Έτσι αντικαταστάθηκε ευκολότερα η λατρεία της Τονάντσιν από τη λατρεία της Γουαδαλούπε.
       
        Ένα μέρος των θησαυρών των ναών καθώς και του φυσικού πλούτου της γης του Νέου Κόσμου, με διάταγμα του Ισπανικού Βασιλείου ανήκε πλέον στην εκκλησία της Ρώμης. Μια ακόμα συντεταγμένη σημαντική στη διαμόρφωση των πραγμάτων αποτελούσε η «Ιερά Εξέταση» η οποία είχε τον πρώτο λόγο και κατέστειλε οποιονδήποτε παρέκλινε ή άρθρωνε διαφορετική άποψη. Οι εκτελέσεις γινόταν μαζικά και ο λαός δοκίμαζε τα πιο βάρβαρα βασανιστήρια.
        
        Παρόλα αυτά, μικρές ομάδες Φραγκισκανών και Βενεδικτινών, προσπαθούσαν με πιο ήπιους τρόπους, μέσα από τη μόρφωση και την καλλιτεχνική προσέγγιση, να αλλάξουν τα θρησκευτικά και κοινωνικά δεδομένα των ιθαγενών.

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 1810-1927
(τρίτη ενότητα) 
       Το 1810, η ισπανική αποικιοκρατία είχε ήδη 300 χρόνια εδραιώσει το καθεστώς εκμετάλλευσης του πλούτου της χώρας. Είχε εκχριστιανίσει βίαια τους ιθαγενείς της περιοχής. Πλήρωναν δυσβάστακτους φόρους, δεν υπήρχε ίχνος δικαίου στις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές σχέσεις. Ο χρυσός απέδιδε στους Ισπανούς τα μέγιστα, ενώ οι «δούλοι» του Μεξικό πέθαιναν κατά συρροή, δουλεύοντας στα ορυχεία, είτε εισπνέοντας βλαβερές ουσίες, είτε από τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας.

       Το μεγαλύτερο μέρος της Καθολικής Εκκλησίας αποτελούσε σημαντικό γρανάζι στον τροχό αυτό της εκμετάλλευσης. Ήταν ελάχιστες εξαιρέσεις τα μοναστήρια που πρόσφεραν βοήθεια στους εξαθλιωμένους αυτούς ανθρώπους.  Κάτω από αυτές τις συνθήκες άρχισε να γεννάται η ανάγκη επανάστασης.

       Μικρές ομάδες συγκεντρωνόταν κρυφά, προσπαθώντας να δημιουργήσουν ένοπλο στρατό, για τους αγώνες που θα ξεκινούσαν μόλις το 1810. Επικεφαλής της προσπάθειας αυτής ήταν ένας ιερέας, ο οποίος στις 15 Σεπτεμβρίου εκείνης της χρονιάς, ξεσήκωσε τους κατοίκους της πόλης της Δολόρες, χτυπώντας την καμπάνα της εκκλησίας και καλώντας τους να πάρουν τα όπλα και ν’ αγωνισθούν για την ελευθερία τους. Ο Μιγκέλ Ιντάλγκο Κοστίγια, ο παπάς της ελευθερίας, μαζί με κάποιους Ισπανομεξικανούς στρατιώτες ενάντιους στην αποικιοκρατία της χώρας τους, σήκωσε το λάβαρο της επανάστασης. Ο Μιγκέλ Ιντάλγκο Κοστίγια συνελήφθη το 1811 μαζί με τον ιερέα Μανουέλ Μορέλος Παβόν και εκτελέστηκαν με αποκεφαλισμό. Τα κεφάλια τους κρεμάστηκαν στην πλατεία της πόλης για παραδειγματισμό.

        Το όνειρο του ιερέα Ιντάλγκο, πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1827 με την υπογραφή της συνθήκης του στρατηγού Αγκουστήν ντε Ιτουρμπίντε, επικεφαλής του τότε απελευθερωτικού στρατού.

        Το 1910, εκατό χρόνια μετά, μεσολαβώντας μικρά διαστήματα κατοχής από Γάλλους, Αμερικανούς και Ισπανούς, με τελευταίο σταθμό τη δικτατορία του Πορφίριο Ντίας, για 30 χρόνια, στρατευμένες ομάδες Μεξικανών ξεκίνησαν τον αγώνα ενάντια στο στρατιωτικό καθεστώς. Η Εκκλησία έχοντας και αυτή αντίπαλό της τη δικτατορία, η οποία δε αναγνώριζε το ρόλο της και κήρυττε την αθεΐα, (καίγοντας, ληστεύοντας και λεηλατώντας ναούς), αγωνίστηκε μαζί με τους πολίτες, για τη δημοκρατία. Αυτή ήρθε το 1927 μετά από 17 χρόνια πολέμου και αίματος.
                          
ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΜΕΞΙΚΟ
(τέταρτη ενότητα)
       Ο Μεξικάνικος λαός είναι ένας βαθιά θρησκευόμενος λαός. Οι δραστηριότητές του σε κοινωνικό και προσωπικό επίπεδο απορρέουν και ορίζονται σημαντικά, μέσα από το θρησκευτικό πλαίσιο. Το συναίσθημα της πίστης αποτελεί τον πυρήνα καθοδήγησης στην οικογένεια. Στην πλειοψηφία, ο κάθε πολίτης της χώρας ασχολείται με δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με την εκκλησία, όπως: κατηχητικά, χορωδίες, θεατρικές ομάδες, προσκυνήματα, προσφορές και δωρεές.  

       Αν και ο καθολικισμός είναι η επίσημα θρησκεία, στο Μεξικό υπάρχει θρησκευτικός πλουραλισμός. Μπορεί κανείς να βρει ορθοδόξους, βουδιστές, προτεστάντες, ιουδαϊστές, κ.ά. Είναι μια κοινωνία που συγχωνεύει πολλά θρησκεύματα, γιατί είναι πολύ έντονη η ανάγκη των ανθρώπων να βιώνουν το θρησκευτικό τους συναίσθημα. Έτσι, όπως το έκαναν οι πρόγονοί τους Αζτέκοι, ορίζοντας την πίστη τους στη γη και στον ουρανό, σε κάθε τι που περιβάλλει την ύπαρξή τους.

       Διαπιστώνουμε λοιπόν μέσα απ’ όλα τα παραπάνω πως ο ρόλος της Καθολικής Εκκλησίας ήταν και είναι πολύ ισχυρό χαρτί των πολιτικών καθεστώτων, στην προσπάθεια παγκοσμιοποίησης. Εκμεταλλευόμενοι την ανάγκη των πιστών να βιώνουν και να εκφράζονται θρησκευτικά, καταστρέφουν τη διαφορετικότητα του κάθε έθνους, ισοπεδώνοντας τη λατρεία, την παράδοση, την ιστορία και τελικά την ίδια την οντότητα του πολιτισμού του κάθε λαού. Η πορεία της Καθολικής Εκκλησίας στο πέρασμα των χρόνων απέδειξε περίτρανα, πόσο κοινά είναι τα οικονομικά, πολιτικά και εκκλησιαστικά συμφέροντα και πόσο εύκολα με το έμβλημα του εκχριστιανισμού, «εξανθρωπισμού», καταστρέφουν εθνικές και πολιτισμικές συνειδήσεις.

       Η παγκοσμιοποίηση ως φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, υπήρχε, εδραιώθηκε και εξελίσσεται ραγδαία. Ας προσέχουμε και ας προσευχόμαστε λοιπόν.    









 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου